Eid-Ul-Adha (Offerfeest) 2018

بسم الله الرحمن الرحيم

In de naam van Allah, de Barmhartige, de Genadevolle

De betekenis van het feest.

‘Eid’ is een Arabisch woord dat ‘een dag die vaak terugkomt’ betekent. Er zijn twee Eid-feesten per jaar. De eerste, aan het einde van de vastenmaand Ramadan, wordt Eid-ul-Fitr genoemd en de tweede, ongeveer 10 weken later, wordt Eid-ul-Adha (offerfeest) genoemd. Dit offerfeest is het belangrijkste feest en wordt gevierd op de 10de dag van de laatste maand van de moslimkalender, de Dhul-Hijah. Deze dag kondigt het einde van de Hadj oftewel de bedevaart naar Mekka aan. Eid is een heuglijke aangelegenheid, maar wordt niet gebruikt om zich uit te leven in eten, drinken en excessief gedrag. Het voornaamste doel is om God te bedanken voor de weg die Hij heeft vrijgemaakt om Hem te kennen. Eid wordt gevierd met een nadruk op de liefde voor God en de naasten; het bezoeken van vrienden, kennissen, armen en zieken en hen laten meedelen in het offer waarmee men God bedankt, is een belangrijk onderdeel hiervan.

De maand Dhul-Hijjah begint NADAT de nieuwe maan is waargenomen. Op zondag 12 augustus kon de nieuwe maan in de avond onder gunstige omstandigheden worden waargenomen1 (we zullen het hieronder met afbeeldingen illustreren). Dit betekent dat de eerste dag van de maand Dhul-Hijah begon op 13 augustus, en op de tiende dag zou Eid-ul-Adha moeten plaatsvinden, d.w.z. op woensdag 22 augustus. Dat Eid-ul- Adha valt op de tiende dag van de maand Dhul- Hijah blijkt o.a. uit een overlevering in sahih Bukhari2 waarin de Heilige Profeet (moge de vrede en de zegeningen van Allah met hem zijn) zei dat de tiende dag van Dhul- Hijah de dag van het offerfeest is.

Maanfasekalender:

We zien op zondag 12 augustus na 21:59 dat de smalle maansikkel voor het eerst zichtbaar kon zijn en richting de 3% opging, zie de maanfasekalender3 hieronder:

Zonsondergang en maansondergang:

Op zondag 12 augustus ging ook de zon een geruime tijd eerder onder dan de maan4 waardoor de maan waarneembaar kon zijn:

Moonwatch:

Hieronder zien we op de kaart zien van Moonwatch5 dat de nieuwe maan niet zichtbaar is Nederland op zaterdag 11 augustus, maar wel op zondag 12 augustus6 (en Eid-ul- Adha dus tien dagen later valt op woensdag 22 augustus):

Waarom vieren Moslims in Nederland niet op dezelfde dag Eid-ul- Adha? Wat zijn de oorzaken van verschillen?

Verschillende etnische groepen beginnen met het vasten en de twee feestelijke dagen door hun land van herkomst te volgen. De Marokkanen bijvoorbeeld met Marokko en de Turken met Turkije. Sommigen kiezen ervoor om Saoedi-Arabië te volgen, omdat het land de heilige steden Mekka en Medina herbergt. De Koran en de Hadith geven expliciet aan dat men moet starten met het vasten en met de twee feestelijke dagen na het visueel waarnemen van de nieuwe maan (Hilal) in het land waarin men leeft. De aarde is niet plat, maar rond, dus de nieuwe maan kan niet overal op dezelfde dag waargenomen worden!

Historische achtergrond van het offerfeest.

De profeet Abraham staat bekend als de aartsvader van de profeten van het Jodendom, het Christendom en de Islam. In de Bijbel en in de Koran wordt vermeld dat Abraham in een droom zag dat God hem beval zijn eerstgeboren zoon te offeren. Het jodendom beschouwde Isaäk als deze zoon en deze interpretatie werd later overgenomen door de christenen. In Genesis 16, 17 en 21 blijkt echter duidelijk dat Abraham twee zonen had, namelijk Ismaël, geboren uit Hagar, en Isaäk, geboren uit Sara. De Bijbel erkent wel dat Ismaël eerder werd geboren dan Isaäk, maar erkende niet de verbintenis tussen Abraham en Hagar. Gezien de voorbeeldfunktie van een profeet, moeten we er vanuit gaan dat beide verbintenissen van de profeet Abraham wettelijk waren. Zijn eerste zoon was dus Ismaël. Toen Abraham er van overtuigd was dat God eiste dat hij zijn eerstgeborene moest offeren, was hij hiertoe direct bereid. Toen hij zijn droom aan Ismaël vertelde, antwoordde deze dat hij volledig vertrouwde op zijn vader en op God. Toen Abraham en Ismaël zich hadden voorbereid en Abraham op het punt stond om Ismaël te offeren, ontving hij echter de openbaring dat hij het gebod al had vervuld door zijn standvastig vertrouwen op God en de bereidwilligheid Zijn opdracht te vervullen. God vroeg toen, in plaats van Ismaël, een lam te offeren. In de religieuze ceremonies van de Joden en Christenen zien we geen enkele herdenking van het offer van Abraham. De Moslims, die de geestelijke afstammelingen van Ismaël zijn, herdenken deze belangrijke gebeurtenis ieder jaar door middel van het offerfeest. De offerbereidheid van Abraham en Ismaël wordt hen als grote deugd aangerekend.

Filosofie van het offeren.

De Koran vermeldt dat het vlees noch het bloed God bereikt, maar het Godvrezende motief dat daaraan ten grondslag ligt (22:38). Met andere woorden: het offer is een symbolische uitdrukking waarbij een moslim zijn bereidheid verklaart om ook zijn eigen leven voor de zaak van God in dienst te stellen. Een van de gebeden die gereciteerd worden door de persoon die het offer brengt is dan ook, “Zeg: mijn gebed en mijn offer, en mijn leven en mijn dood zijn gewijd aan Allah, de Heer der Werelden”. (6:163). Het offerfeest moedigt zo de moslims aan om de voorbeelden van Abraham en Ismaël te volgen en bereid te zijn alles te doen wat God van hen verlangt. Moslims die het zich kunnen veroorloven, slachten op het offerfeest een dier om de deugden van Abraham en zijn familie te herdenken. Een derde deel van het vlees wordt verdeeld onder de armen en zieken en een derde deel onder vrienden en kennissen, als een feitelijk offer voor liefdadigheid. Het laatste derde deel mag hij zelf houden.

We wensen allen een gezegende offerfeest toe.

Wassalaam,

Ahmad Said Ikhlaf

Youssef Ikhlaf


  1. http://hemel.waarnemen.com/astrokal/augustus_2018.html
  2. Digitaal: Sahih al-Bukhari 6043. (Arabische) boek: 78, Hadith 73. (Engelse) boek: vol. 8, boek 73, Hadith 69. Zie ook: ‘the Muslim Prayer Book’, hoofdstuk ‘Eid-ul-Fitr and Eid-ul-Adha Festivals’.
  3. http://hemel.waarnemen.com/maan/maanfasekalender.php
  4. http://hemel.waarnemen.com/applets/oponder.cgi?datum=datum&dag=12&mnd=08&jaar=2018&loc=Utrecht %2C+NL
  5. http://astro.ukho.gov.uk/assets/F2018Aug11.pdf
  6. http://astro.ukho.gov.uk/assets/F2018Aug12.pdf