Islam: vrouw heeft recht om te scheiden

Recent heb ik artikelen in de media gelezen over echtscheiding in de Islam door Shirin Musa, directeur van Femmes for Freedom, Defending Girls and Women’s Rights, en Dirk Vlasblom. Er heersen veel misvattingen en vragen rondom dit thema. Daarom wil ik dit ophelderen.

Ja, er zijn moslimmeisjes en –vrouwen in sommige gevallen binnen de gemeenschap die te maken hebben met mannen die weigeren te scheiden. En nee, dit heeft niets met het islamitische familierecht te maken.

Hoe kan men de ware leerstellingen van de Islam ontdekken zonder een objectief onderzoek te doen in de Koran en het leven van de Profeet? We moeten ons niet baseren op de acties van sommige extreme moslims of sommige moslimlanden die de leerstellingen van de Heilige Koran niet toepassen.

In vergelijking met andere religies geeft de Islam de vrouw juist het recht op echtscheiding. De echtscheidingsprocedure is ontworpen om elke kans voor verzoening mogelijk te maken. De echtscheiding (talaq) moet driemaal worden uitgesproken. Wat de critici echter niet noemen is dat dit moet plaatsvinden met een tussentijd van een maand tussen elke uitspraak. In die periode is er ruimte om hun verschillen bij te leggen en is er ook een mogelijkheid voor mediation.

Bij een definitieve scheiding dient de man vriendelijkheid te betrachten. Hij moet dus aan allerlei voorwaarden voldoen. Als kostwinner is hij financieel verantwoordelijk voor zijn kinderen totdat ze volwassen worden, tevens is hij drie maanden verantwoordelijk voor zijn vrouw na de scheiding (iddat).

De vrouw daarentegen hoeft slechts een echtscheiding aan te vragen bij een Qadi (rechter). In de Islamitische rechtspraak wordt dit khul´a genoemd. Critici beweren dat dit impliceert dat de vrouw ongelijk behandelt wordt. Dit is onjuist, integendeel deze regeling, dat een vrouw naar de Qadi moet, is er juist om de rechten van vrouwen te beschermen. En erop toe te zien of ze bij familieleden terecht kan e.d.

Een man die weigert te scheiden nadat een proces van verzoening en arbitrage zijn aangewend handelt in strijd met de Islam. Het is evident dat hij dient mee te werken omdat ze dan beiden verder kunnen met hun eigen leven. De Qadi zal het huwelijk dan ook ontbinden volgens het islamitische familierecht. De Islam gaf de vrouw 1400 jaar geleden het fundamenteel recht op echtscheiding. Het is goed gedocumenteerd dat de Profeet als rechter een aanvraag voor een echtscheiding van vrouwen nooit weigerde, zelfs een no-fault scheiding (scheiding zonder reden) werd geaccepteerd, terwijl dit wettelijk pas in 2010 werd toegestaan in de Verenigde Staten.